Over deze zondag:

22 maart is de vijfde zondag in de Veertig Dagen, draagt de naam ‘Judica’, naar Psalm 43, 1 (‘Doe mij recht, God’) en wordt ook nog aangeduid als eerste Passiezondag. Een passender decor voor een vesperviering rond de Johannespassion van Heinrich Schütz (1585-1672) lijkt er bijna niet te zijn!

Schütz schreef deze Passie in de laatste periode van zijn leven (1666) en kenmerk van zijn stijl is dat hij nauwgezet en uitsluitend de tekst van de ‘lijdensgeschiedenis’ volgt, in dit geval dus de hoofdstukken 18 en 19 van het Johannesevangelie tot aan 19, 30 (‘en gaf de geest’). Bij Schütz geen aria’s dus, zoals we die kennen van bijvoorbeeld Bach’s Passionen. Het ging hem erom dat alle accent op het Bijbelse verhaal kwam te liggen. Dat de Passie oorspronkelijk alleen vocaal werd uitgevoerd draagt daar overigens ook toe bij.

Geheel in deze lijn ligt ook de uitvoering door het Barokensemble Consequens. De verhalende teksten worden a capella gezongen door de evangelist en de andere sprekende personen (soliloquentes) zijnde Jezus, een maagd, Petrus, de knecht van de Hogepriester en Pilatus. Deze voordracht wordt afgewisseld met hele korte en expressieve koordelen (de Joden, het volk, de soldaten en de Hogepriesters). Enkele van die delen worden begeleid door de vier renaissance-blazers (drie trombones en een zink). De passie begint met een a capella gezongen Introitus: ‘Das Leiden unsers Herren Jesu Christi’ en wordt afgesloten met een Conclusio door zangers en blazers: ‘O hilf, Christe, Gottes Sohn’.

Om de Passion heen krijgt de liturgie van de vesper dan verder vorm: in gebeden, overdenking en momenten van stilte. De Schriftlezing is de Historia des Leidens und Sterbens unsers Herren, Johannes 18 en 19 dus, nu in gezongen vorm. Een tweetal andere composities zal ook nog door het barokensemble ten gehore worden gebracht, op daarvoor geëigende plekken in de liturgie: aan het begin: ‘Also hat Gott die Welt geliebt’, eveneens van Schütz, en vóór de gebeden: het dubbelmotet ‘Christ lag in Todesbanden’, van tijdgenoot Samuel Scheidt (1587-1654). Tenslotte is uiteraard ook plaats ingeruimd voor samenzang.

Als thema van deze viering onderweg naar Pasen met bijzondere aandacht voor het evangelie van Johannes koos ik: ‘Koning niet van deze wereld’. Met Jezus staande voor leiders als Annas, Kajafas en Pilatus wordt dat ook zeer duidelijk. Met alle gevolgen van dien…

Naast de zangers en blazers van Consequens met als muzikaal leider Han Warmelink, is Wietse Meinardi de organist en begeleider van de samenzang. Liturg in deze vesper is ondergetekende.

Jaap de Raadt.

Over Musica Pro Deo

Elke vierde zondag van de maand biedt het Stadsklooster onderdak aan ‘Musica Pro Deo’. Onder deze naam klinkt maandelijks ‘Muziek voor God’ in diverse vormen van liturgische middagvieringen en soms ook in de vorm van een concert. Bekende koren en ensembles uit Assen en omgeving brengen in deze vieringen muziek ten gehore uit de lange en rijke traditie van de kerkmuziek. Steeds in een wisselend liturgisch kader: cantatedienst, vesper of choral evensong, maar ook altijd met ruimte voor inbreng vanuit de gemeente (liturg en zang). De Adventskerk leent zich uitstekend voor de met zorg samengestelde liturgie in combinatie met prachtig uitgevoerde kerkmuziek.
Musica pro Deo valt onder de verantwoordelijkheid van de protestantse gemeente Assen.

De soorten muzikale vieringen:

Choral evensong: een gezongen avondgebed waarin elementen van de vesper en nocturnen zijn verweven.
Vesper: een getijdengebed aan het eind van de dag / begin van de avond, met veel ruimte voor verstilling.
Cantatedienst: door de Asser Bach Cantategroep (ABC) wordt al meer dan 30 jaar een cantate van Bach uitgevoerd binnen de liturgie van een cantatedienst. Vier keer per jaar brengen koor en orkest o.l.v. dirigent Marion Bluthard samen met de liturg in deze viering verleden en heden bij elkaar.
Overige muzikale middagvieringen: naast bovengenoemde vormen is er ruimte om een viering vorm te geven op een ándere wijze. Zoals bijv. een liedviering, waarin liederen op tekst van Huub Oosterhuis centraal staan.
Eén keer per jaar wordt een orgelconcert gegeven door de vaste organist van de Adventskerk.